Ο βυθός κρύβει μυστικά που σπάνια αποκαλύπτονται στο ανθρώπινο μάτι, όμως όταν αυτά αποφασίζουν να βγουν στην επιφάνεια, η φύση απλώς κόβει την ανάσα. Αυτό ακριβώς συνέβη το μεσημέρι της Κυριακής 31 Μαΐου, όταν μια συνηθισμένη θαλάσσια βόλτα για δεκάδες εκδρομείς ανοιχτά του Θεολόγου Μαλεσίνας μετατράπηκε σε εμπειρία ζωής. Μια επιβλητική φάλαινα, το μήκος της οποίας υπολογίζεται ότι αγγίζει ή και ξεπερνά τα 9 μέτρα, εμφανίστηκε να κολυμπά νωχελικά στον Βόρειο Ευβοϊκό κόλπο, αφήνοντας άναυδους τους επιβάτες των σκαφών αναψυχής που βρέθηκαν σε απόσταση αναπνοής από το μεγαλοπρεπές θηλαστικό.
Το κήτος, το οποίο αποδείχθηκε σημαντικά μεγαλύτερο από τα σκάφη που έπλεαν στην περιοχή, καταγράφηκε από αυτόπτες μάρτυρες που διατήρησαν την ψυχραιμία τους και τήρησαν τις απαραίτητες αποστάσεις ασφαλείας. Η είδηση, όπως ήταν φυσικό, σήμανε άμεσο συναγερμό τόσο στους κατοίκους της Φθιώτιδας και της Εύβοιας όσο και στην επιστημονική κοινότητα.
Φυσητήρας ή Ζιφιός; Η ακτινογραφία του θαλάσσιου επισκέπτη
Οι πρώτες οπτικές αναλύσεις από το φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό που συνέλεξε το LamiaReport προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία για την ταυτότητα του ζώου. Το τεράστιο εκτόπισμά του, σε συνδυασμό με το χαρακτηριστικό και ισχυρό φύσημα (εκτόξευση νερού και αέρα) από τον φυσητήρα του, οδηγεί τους ειδικούς στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για Φυσητήρα (Physeter macrocephalus).
Οι επιστήμονες αποκλείουν σχεδόν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να πρόκειται για Ζιφιό (Ziphius cavirostris). Αν και ο τελευταίος έχει κάνει σποραδικές εμφανίσεις στον Ευβοϊκό στο παρελθόν —κυρίως κοντά στην περιοχή της Χαλκίδας— το μέγεθός του είναι αισθητά μικρότερο και δεν δικαιολογεί τις διαστάσεις του κήτους που εθεάθη στον Θεολόγο. Ο φυσητήρας αποτελεί το μεγαλύτερο οδοντοκήτος στον πλανήτη και η παρουσία του σε μια τόσο κλειστή θαλάσσια λεκάνη αποτελεί ένα ιστορικό, πρωτοφανές γεγονός για την περιοχή.
Το αίνιγμα του αποπροσανατολισμού: Γιατί έχασε τον δρόμο του;
Αν και η θαλάσσια ζώνη ανοιχτά του Θεολόγου διαθέτει ορισμένα αξιοσημείωτα βάθη, η γεωγραφική διαμόρφωση του Ευβοϊκού δεν αποτελεί το φυσικό περιβάλλον για τέτοιου είδους θηλαστικά. Οι φυσητήρες είναι ζώα των ανοιχτών ωκεανών και των μεγάλων θαλάσσιων τάφρων.
Οι ειδικοί των θαλάσσιων οικοσυστημάτων εξηγούν ότι η εμφάνιση μεγάλων κητών σε κλειστούς κόλπους αποδίδεται συνήθως σε δύο συγκεκριμένους παράγοντες:
- Το φαινόμενο του “Ship Following”: Πολλές φορές, οι φάλαινες παρασύρονται ακολουθώντας τα ηχητικά κύματα ή τα απόνερα μεγάλων εμπορικών πλοίων και δεξαμενόπλοιων κατά μήκος των διεθνών ναυτιλιακών διαδρόμων.
- Απώλεια προσανατολισμού: Ασθένειες, παράσιτα που επηρεάζουν το σύστημα ηχοεντοπισμού τους, ή ακόμη και η υποθαλάσσια ηχητική ρύπανση μπορούν να μπερδέψουν το ζώο, αναγκάζοντάς το να εγκλωβιστεί σε αβαθή νερά.
Σε εξέλιξη η επιχείρηση παρακολούθησης
Η Μεσόγειος φιλοξενεί έναν μικρό, μόνιμο αλλά εξαιρετικά ευάλωτο πληθυσμό φυσητήρων, οι οποίοι συνήθως κινούνται σε περιοχές με απότομα βάθη (όπως η Ελληνική Τάφρος στη νότια Κρήτη), όπου αναζητούν την κύρια τροφή τους, τα μεγάλα καλαμάρια.
Η παρουσία του θηλαστικού στον Βόρειο Ευβοϊκό γεννά ελπίδες για τη μελέτη του, αλλά ταυτόχρονα προκαλεί έντονη ανησυχία. Οι επόμενες ώρες θεωρούνται καθοριστικές. Ειδικές περιβαλλοντικές οργανώσεις και οι λιμενικές αρχές βρίσκονται σε ετοιμότητα, παρακολουθώντας διακριτικά την πορεία της φάλαινας. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν το ζώο είναι υγιές και αν θα καταφέρει να βρει μόνο του την έξοδο προς το Αιγαίο Πέλαγος ή αν θα χρειαστεί ανθρώπινη παρέμβαση και καθοδήγηση προς βαθύτερα και ασφαλέστερα νερά.
Οδηγός Συμπεριφοράς: Τι κάνουμε αν συναντήσουμε φάλαινα στη θάλασσα
Η συνάντηση με ένα θαλάσσιο θηλαστικό αυτού του μεγέθους απαιτεί υπευθυνότητα και τήρηση των διεθνών πρωτοκόλλων προστασίας της άγριας ζωής:
- Διατήρηση Απόστασης: Κρατάμε το σκάφος σε απόσταση τουλάχιστον 100 μέτρων από το ζώο. Δεν πλησιάζουμε ποτέ κατά μέτωπο, αλλά κινούμαστε παράλληλα με την πορεία του.
- Νεκρά Ταχύτητα: Βάζουμε τη μηχανή του σκάφους στο “neutral” (νεκρά) ή σβήνουμε εντελώς τον κινητήρα αν το ζώο πλησιάσει μόνο του, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος τραυματισμού του από την προπέλα.
- Όχι στον εγκλωβισμό: Δεν κυκλώνουμε ποτέ το θηλαστικό με πολλά σκάφη, καθώς αυτό του προκαλεί έντονο στρες και μπορεί να το οδηγήσει σε πανικό ή προσάραξη στα ρηχά.
- Ενημέρωση Αρχών: Ειδοποιούμε αμέσως το τοπικό Λιμεναρχείο ή εξειδικευμένους φορείς (όπως το Ινστιτούτο Κητολογικών Ερευνών «Πέλαγος» ή την οργάνωση «Αρχιπέλαγος»), αναφέροντας το ακριβές στίγμα και την κατεύθυνση του ζώου.
@lamiareport.gr Φάλαινα κάνει την εμφάνιση της ανοιχτά του Θεολόγου 🐳 #whale #lr #lamia #lamiareport #fyp ♬ πρωτότυπος ήχος – LamiaReport.gr
