Η πρόσφατη οπτική επαφή λουόμενων και ψαράδων με μεγάλα θαλάσσια είδη στις ελληνικές ακτές έχει επαναφέρει στο προσκήνιο μια διαχρονική, σχεδόν αρχέγονη φοβία: την παρουσία καρχαριών στα νερά μας. Αν και ο κινηματογραφικός μύθος του «Σαγονιού του Καρχαρία» απέχει έτη φωτός από την ελληνική πραγματικότητα, η επιστήμη επιβεβαιώνει ότι οι ελληνικές θάλασσες αποτελούν φυσικό καταφύγιο για αρκετά είδη, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι εντελώς ακίνδυνα για τον άνθρωπο και κρίσιμα για την ισορροπία του οικοσυστήματος.
Μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews, ο θαλάσσιος βιολόγος Χρήστος Τακλής επιχείρησε να απομυθοποιήσει το ζήτημα, εξηγώντας τη συμπεριφορά των θαλάσσιων αυτών κυνηγών και χαρτογραφώντας τις περιοχές όπου σημειώνονται οι περισσότερες καταγραφές.
Ο «χάρτης» των καρχαριών στην Ελλάδα: Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη συχνότητα
Η παρουσία αυτών των μεγάλων ψαριών δεν περιορίζεται σε ένα μόνο σημείο, καθώς η μορφολογία του ελληνικού βυθού και τα θαλάσσια ρεύματα ευνοούν τις μετακινήσεις τους. Με βάση τα δεδομένα των τελευταίων δεκαετιών, οι περιοχές που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης είναι:
- Ιόνιο Πέλαγος: Λόγω των μεγάλων θαλάσσιων βαθέων και της ανοιχτής θάλασσας.
- Σαρωνικός & Παγασητικός Κόλπος: Κλειστοί κόλποι που προσφέρουν τροφή και προστασία.
- Χαλκιδική: Μια περιοχή με έντονη θαλάσσια ζωή.
- Δωδεκάνησα & Νότια Κρήτη: Σημεία-κλειδιά στα περάσματα από την Ανατολική Μεσόγειο.
Ποια είδη κολυμπούν δίπλα μας και γιατί βγαίνουν στα ρηχά
Στην ελληνική επικράτεια έχουν καταγραφεί αρκετά είδη, μερικά από τα οποία μάλιστα αποτελούν και μέρος της εμπορικής αλιείας, όπως ο γκριζογαλέος και το γνωστό σε όλους μας σκυλόψαρο. Ωστόσο, υπάρχουν και μεγαλύτερα είδη που προκαλούν δέος.
Ο εντυπωσιακός καρχαρίας μάκο (γνωστός για την ταχύτητά του) και ο εξαβράγχιος (που ζει αποκλειστικά σε πολύ μεγάλα βάθη και σπάνια γίνεται αντιληπτός) είναι δύο από αυτά. Το είδος όμως που απασχολεί περισσότερο τις αρχές της άνοιξης είναι ο γαλάζιος καρχαρίας.
Σύμφωνα με τον κ. Τακλή, ο Μάιος είναι ο μήνας κατά τον οποίο οι γαλάζιοι καρχαρίες πλησιάζουν τις ακτές και τα ρηχά νερά. Ο λόγος δεν είναι η αναζήτηση τροφής, αλλά η αναπαραγωγή, καθώς οι θηλυκοί καρχαρίες αναζητούν ασφαλή, αβαθή σημεία για να γεννήσουν τα μικρά τους.
45 χρόνια χωρίς επίθεση: Πόσο ασφαλείς είμαστε;
Τα στατιστικά στοιχεία είναι αποκαλυπτικά και καταρρίπτουν κάθε κλίμα πανικού. Η τελευταία καταγεγραμμένη επίθεση καρχαρία στην Ελλάδα σημειώθηκε πριν από 45 χρόνια, ενώ το τελευταίο θανατηφόρο περιστατικό χάνεται στο παρελθόν, πριν από 60 χρόνια.
«Οι καρχαρίες είναι εξαιρετικά περίεργα όντα, αλλά δεν επιτίθενται έτσι απλά στον άνθρωπο», ξεκαθαρίζει ο θαλάσσιος βιολόγος. Ο άνθρωπος δεν περιλαμβάνεται στο διαιτολόγιό τους και οι ελάχιστες επιθέσεις παγκοσμίως οφείλονται συνήθως σε λάθος αναγνώριση (π.χ. όταν μπερδεύουν έναν κολυμβητή ή σέρφερ με φώκια).
Πώς να αντιδράσετε σε περίπτωση συνάντησης
Στην απίθανη περίπτωση που ένας κολυμβητής έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με έναν καρχαρία, η ψυχραιμία είναι ο απόλυτος σύμμαχος. Οι ειδικοί προτείνουν συγκεκριμένες μεθόδους απώθησης:
- Διατηρήστε οπτική επαφή: Μην γυρίσετε την πλάτη και μην αρχίσετε να κολυμπάτε νευρικά, καθώς αυτό προσομοιάζει με συμπεριφορά πληγωμένου θηράματος.
- Χρήση των χεριών: Αν το ζώο πλησιάσει υπερβολικά από περιέργεια, ένα σταθερό σπρώξιμο με το χέρι στην ευαίσθητη περιοχή του ρύγχους (μύτη) ή των βραγχίων είναι αρκετό για να το απομακρύνει, καθώς οι καρχαρίες αποφεύγουν το ρίσκο ενός τραυματισμού.
ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΔΩ—-> Ολες τις ΦΟΝΙΚΕΣ επιθέσεις καρχαρία στην Ελλάδα
