ΧΑΛΚΙΔΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ 15χρονου: Δεν φταίει το πατίνι. Φταίει ότι κανείς δεν ρώτησε “πού πας;”
ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΑΥΤΟ ας κανουμε μια συνολική παρατήρηση για το σήμερα!
Η είδηση από τη Χαλκίδα δεν είναι απλώς μια τραγωδία. Είναι κατηγορώ. Ένα παιδί, ένας μαθητής γυμνασίου, χάθηκε. Και μαζί του χάθηκε κάθε δικαιολογία που μας βολεύει για να κοιμόμαστε ήσυχοι.
Δεν έφυγε μόνος του. Τον αφήσαμε μόνο.
Χθες ήταν Θεοφάνεια. Μια γιορτή της Ορθοδοξίας που σηματοδοτεί το τέλος των κατεξοχήν οικογενειακών ημερών του χρόνου. Χριστούγεννα. Πρωτοχρονιά. Τραπέζια. Αγκαλιές. Παρουσία. Κι όμως, για χιλιάδες παιδιά αυτά δεν υπάρχουν. Υπάρχουν σπίτια χωρίς φωνές, δωμάτια με κλειστές πόρτες και οθόνες που αντικαθιστούν τη φροντίδα.
Ας ειπωθεί καθαρά, όσο κι αν πονάει: η ευθύνη βαραίνει πρώτα τους γονείς. Όχι την «κοινωνία» γενικά. Όχι το «σύστημα». Τους γονείς που μεγάλωσαν τα παιδιά τους στον αυτόματο. Που μπέρδεψαν την ελευθερία με την εγκατάλειψη. Που άφησαν τα social να γίνουν γονείς, τις νυχτερινές εξόδους να γίνουν καθημερινότητα, το «δεν πειράζει» να γίνει τρόπος ζωής.
Παιδιά χωρισμένων γονιών – όχι από επιλογή τους – με μια βαλίτσα στο χέρι. Από σπίτι σε σπίτι. Παρκαρισμένα. Για να «προχωρήσουν» οι μεγάλοι τη ζωή τους. Για να βάλουν πρώτα το εγώ τους. Και το παιδί; Να προσαρμοστεί. Να μη μιλήσει. Να μη ζητήσει. Να αντέξει.
Και ας γίνει κάτι απολύτως ξεκάθαρο: το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα παιδιά χωρισμένων γονιών. Υπάρχουν και οικογένειες «ενωμένες» τυπικά, κάτω από την ίδια στέγη, αλλά διαλυμένες στην πράξη. Γονείς παρόντες σωματικά και απόντες συναισθηματικά. Σπίτια όπου δεν υπάρχει διάλογος, όρια, ενδιαφέρον. Όπου η συνοχή της οικογένειας έχει χαθεί, ακόμη κι αν δεν υπήρξε ποτέ διαζύγιο. Γιατί η απουσία δεν μετριέται σε υπογραφές, αλλά σε σιωπές.
Μα τα παιδιά δεν αντέχουν για πάντα.
Η οικογένεια δεν είναι σύνθημα. Είναι α και ωμέγα. Είναι έλεγχος, όρια, παρουσία. Είναι να ξέρεις πού είναι το παιδί σου το βράδυ. Τι βλέπει. Με ποιους μιλά. Τι κουβαλά μέσα του. Θρησκεία, παραδόσεις, ήθη και έθιμα δεν είναι παλιομοδίτικα στολίδια· είναι άγκυρες. Κρατούν τον άνθρωπο όταν όλα γύρω του τον τραβούν στο κενό.
Και υπάρχει και μια ακόμη ευθύνη που συχνά αποφεύγουμε να ονομάσουμε: η ευθύνη των γονιών για τη συμπεριφορά των παιδιών τους έξω από το σπίτι. Για το πώς φέρονται στο σχολείο. Για το πώς μιλούν στους συμμαθητές τους. Για το αν γελούν, χλευάζουν, αποκλείουν, εκφοβίζουν. Το bullying δεν γεννιέται στο προαύλιο· μεταφέρεται εκεί. Από σπίτια όπου δεν μπήκαν ποτέ όρια, όπου η επιθετικότητα βαφτίστηκε «μαγκιά» και η έλλειψη ενσυναίσθησης «χαρακτήρας».
Η ψυχολογία της μάζας δεν είναι παιδικό παιχνίδι. Είναι δύναμη που συνθλίβει. Και όταν ένα παιδί μαθαίνει να επιβιώνει μέσα σε μια ομάδα μόνο αν ακολουθήσει, αν χτυπήσει πρώτο, αν κοροϊδέψει για να μη γίνει στόχος, τότε κάπου εκεί έχει αποτύχει ο ενήλικας. Γιατί το παιδί δεν γεννιέται θύτης. Διαμορφώνεται. Και η διαμόρφωση ξεκινά πάντα από το σπίτι.
Η τραγωδία στη Χαλκίδα δεν είναι «μια κακιά στιγμή». Είναι ο καθρέφτης μας. Και αν δεν αντέχουμε να κοιταχτούμε, αν συνεχίσουμε να δείχνουμε αλλού, τότε δεν μάθαμε τίποτα. Ούτε από τις γιορτές που υποτίθεται τιμούμε. Ούτε από τα παιδιά που χάνουμε.
Γιατί στο τέλος, το πιο σκληρό ερώτημα δεν είναι «γιατί το έκανε;».Είναι: πού ήμασταν εμείς;
Η οικογένεια δεν είναι επιλογή – είναι υποχρέωση
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το παρόν κείμενο δεν αφορά ούτε σχολιάζει το συγκεκριμένο τραγικό περιστατικό, ούτε επιχειρεί να αποδώσει ευθύνες σε πρόσωπα ή οικογένειες. Με αφορμή έναν θάνατο, το άρθρο αναφέρεται γενικά και διαχρονικά σε κοινωνικά φαινόμενα, στάσεις και πρακτικές που αφορούν τη σύγχρονη οικογένεια, τη γονεϊκή παρουσία και την ευθύνη απέναντι στα παιδιά.
